Koningin Juliana

Na de Duitse inval in mei 1940 moest de koninklijke familie Nederland verlaten. Prinses Juliana, prins Bernhard en later ook koningin Wilhelmina weken uit naar Londen. Toen ook in Londen de oorlogsdreiging voelbaar werd, vertrok prinses Juliana met haar dochters Beatrix en Irene naar Canada.

In een radiotoespraak stelde zij zich voor aan het Canadese volk. Juliana en de kinderen namen vervolgens hun intrek in een het dorpje Rockcliffe Park, nabij Ottawa. De villa werd door Juliana ‘Nooitgedacht’ genoemd.
Bernhard stelde zich tijdens de oorlog op als actief militair en bracht weinig tijd door met zijn gezin. In plaats daarvan leverde hij een bijdrage aan de oorlogsinspanning. De prins bezocht zijn gezin in juni 1941. Hij had Juliana en de kinderen toen ruim een jaar niet meer gezien.

Bezoek Wilhelmina
In 1942 bracht koningin Wilhelmina voor het eerst een bezoek aan Ottawa. In juni 1943 was de hele koninklijke familie compleet voor de verjaardag van Bernhard en om het doopsel van de in Canada geboren prinses Margriet bij te wonen.

Aan het eind van de oorlog keerde prinses Juliana samen met koningin Wilhelmina terug naar Nederland. Ze vestigden zich in Breda. Juliana werkte mee aan hulpacties voor de bevolking van het noorden van Nederland, die zwaar geleden had in de hongerwinter.
In augustus 1945 werden de kinderen opgehaald uit Canada. Op de radio zei Juliana: “Thans ben ik met Trix, Irene en Margriet weer terug in ons eigen huis Soestdijk. Dat grote ogenblik is dan eindelijk gekomen en in grote dankbaarheid ondervonden.”

Koningin:

Op 4 september 1948 deed koningin Wilhelmina afstand van de troon in de Mozeszaal van het paleis op de Dam in Amsterdam. Om twaalf uur precies betraden moeder en dochter het balkon van het paleis en stelde Wilhelmina de nieuwe koningin aan de wachtende menigte voor:

“Ik stel er prijs op u zelf mede te delen, dat ik zojuist mijn troonsafstand heb getekend ten behoeve van mijn dochter, Koningin Juliana. Ik dank u allen voor het vertrouwen, dat gij mij vijftig jaar lang hebt gegeven. Ik dank u voor de toegenegenheid, waarmede gij mij steeds hebt omringd. Met vertrouwen zie ik uw toekomst tegemoet onder de zorgende leiding van mijn innig geliefd kind”.

Op 6 september 1948 werd Juliana in de Nieuwe Kerk in Amsterdam ingehuldigd als koningin. In haar inhuldigingsrede kwam zij er openlijk voor uit haar taak als een zware opgave te zien: “Zó zwaar dat niemand die zich daarin ook maar een ogenblik heeft ingedacht haar zou begeren, maar ook zó mooi dat ik alleen maar zeggen kan: wie ben ik dat ik dit doen mag?”

Moeder
In diezelfde rede zei zij bovendien dat voor een koningin de taak als moeder even belangrijk is als voor iedere andere Nederlandse vrouw. Ter gelegenheid van het afscheid van koningin Wilhelmina en de inhuldiging van Juliana waren er in augustus en september tal van festiviteiten. Nederland vergat voor even de binnenlandse- en buitenlandse problemen.

Troonsafstand:

“Landgenoten, het is op deze avond dat ik alle Nederlanders een mededeling wil doen, deze avond van de verjaardag van onze dochter Beatrix.”

Op 31 januari 1980 om 20.00 uur kondigde koningin Juliana voor radio en televisie aan dat zij op 30 april zou aftreden.
Bijna 32 jaar hield zij het als koningin vol, ondanks dat zij het koningschap ervoer als een zware taak en het soms kon verafschuwen. Juliana was inmiddels 71 jaar en begon de gevolgen van de ouderdom te merken. Een belangrijke reden voor haar om het ambt neer te leggen.

Beatrix koningin
Toen Beatrix na een roerige inhuldiging op de troon kwam, kon Juliana gaan genieten van de vele vrije uurtjes op paleis Soestdijk. Ze zou niet langer door haar overvolle agenda worden geleefd. Maar als bejaarde dame achter de geraniums wegkwijnen wilde ze niet. Het was een uitdrukkelijke wens van haar zich ook na de troonsafstand nuttig te maken in de samenleving.